Alles over rumvaten en whisky

In dit artikel lees je meer over een link tussen rum en whisky. Twee dranksoorten die beide uniek op hun eigen manier zijn, maar toch met elkaar verbonden zijn. Whisky wordt namelijk wel eens gerijpt in vaten die voorheen met rum waren gevuld en dit geeft reden genoeg om hier eens dieper op in te gaan. Lees meer over rum cask whisky!

In dit artikel lees je meer over wat rumvaten voor invloed hebben op de smaak van whisky. Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie artikelen over de invloed van eikenhout op de smaak van whisky. Als dit onderwerp relatief nieuw voor je is, begin dan eerst met dit artikel voordat je hier verdergaat.

In het kort: wat is rum?

Rum is van oudsher een van de bekendste dranksoorten ter wereld en de rum geschiedenis is dan ook al enkele eeuwen oud. Rum is een drank die van suikerriet of een bijproduct hiervan, melasse genaamd, gemaakt wordt. De exacte smaak van rum varieert van merk tot merk, maar vaak zijn fruit- en kruiden hints terug te vinden in deze drank. Deze dranksoort wordt in verschillende landen gemaakt waarbij met name landen waar het relatief warm is tot de meest populaire landen behoren. Denk aan het Caribisch gebied in de vorm van de Domincaanse Republiek, Trinidad & Tobago en Jamaica tot aan Zuid-Amerika in de vorm van Guatemala en Cuba.

Wat is rum cask whisky?

Hoewel rum vaak in vaten van Amerikaans eikenhout rijpt, doelen we met rum cask whisky juist op het tegenovergestelde: whisky die in vaten is gerijpt waarin voorheen rum zat. Whisky die in ex-rumvaten is gerijpt, kennen we als ‘rum cask whisky’, maar ook ‘rum cask matured’ of ‘ex-rum cask whisky’ zijn termen die we hiervoor gebruiken.

Rumvaten zijn doorgaans vaten van Amerikaans eikenhout die eerst gebruikt zijn voor de rijping van whiskey en daarna gebruikt zijn voor de rijping van rum. Hoe dit kan? In ons artikel over bourbonvaten lees je onder meer dat dit de meest gebruikte vaten op de markt zijn. In de regels van bourbon is vastgelegd dat deze vaten maar één keer gebruikt mogen worden voor de rijping van bourbon whiskey, waarna ze verkocht worden aan andere partijen. Dit kunnen whiskyproducenten zijn, maar ook zeker rumproducenten of makers van andere dranken.

Wanneer rum in vaten rijpt, neemt het hout via de poriëen rum op tot een bepaalde hoogte. Wanneer er in een later stadium dan een andere drank in rijpt, in dit geval het verse distillaat dat de voorloper is van whisky, wordt dit distillaat door het eikenhout opgevoed. Dit opvoeden gebeurt op gebied van geur, kleur en smaak. Het is dan ook deze rijpingsperiode die ervoor zorgt dat de whisky aan diepgang en complexiteit wint. En in het geval van een rijping in rumvaten is het heel goed mogelijk dat je geuren en smaken kunt ontdekken die je normaliter tegen komt in je favoriete rumsoorten.

Hoe smaakt de whisky?

Rum is een populaire dranksoort die doorgaans over interessante aroma’s beschikt. Juist door deze aroma’s geeft het rijpen van whisky in ex-rumvaten de whisky een interessante smaaktwist. In rum cask whisky komt het beste van whisky samen subtiele nuances van rum. Denk tropische fruit- en kruidenhints en een subtiele zoetheid die mogelijk aan de whisky worden meegegeven. Uiteraard is de smaak van rum per soort, merk en per botteling verschillend waardoor geen rum hetzelfde is. Dit geldt dan ook zeker voor de vaten die men gebruikt. Elk vat geeft unieke accenten af aan de whisky die erin rijpt.

Ondanks dat het lastig is om uitspraken te doen over de precieze geuren en smaken die je kunt ontdekken, kunnen we wel iets delen in z’n algemeenheid:

• Tropisch fruit
• Exotische kruidensoorten
• Zoetigheden
• Vanille
• Houtinvloeden

Deze begrippen kunnen verder gespecifieerd worden naar bijvoorbeeld tonen van banaan, mango, kokos, nootmuskaat, karamel, chocolade en meer. Wat je exact proeft en hoe sterk dit aanwezig is, hangt af van tal van variabelen. Zo is de rumsoort die in het vat heeft gezeten van belang, maar ook zeker de algemene kwaliteit van het hout. Vergeet ook zeker niet de huisstijl van een whiskymerk.

Hoe wordt rum cask whisky gemaakt?

Als we het hebben over hoe rum cask whisky gemaakt wordt, kijken we specifiek naar de vatrijping. De stappen uit het productieproces van whisky die hieraan voorafgaan behandelen we niet verder in dit artikel, maar wel hebben we hiervoor een apart artikel voor je klaarstaan. Lijkt dit je wat? Lees dan hoe whisky gemaakt wordt. Whisky moet verplicht in vaten van eikenhout rijpen en we weten inmiddels dat ex-rumvaten een populaire keuze zijn. Toch zijn er nog wat verschillende opties qua de uiteindelijke totstandingkoming van de whisky die in deze vaten rijpt.

• Volledig in rumvaten gerijpt of afkomstig uit één enkel vatWhisky die volledig in rumvaten rijpt die brengt hier de volledige rijpingsduur in door. Dit betekent vanaf het moment van distilleren tot het het moment van bottelen. Dit kan uiteraard in een mix van meerdere rumvaten zijn geweest, maar er zijn in ieder geval geen andere vaten aan te pas gekomen waarin voorheen een andere drank zat. Als de rijping plaatsvond in één vat, dan spreken we van een single cask whisky.
• Gefinisht in rumvatenEen verschijnsel dat we vaak voorbij zien komen is dat whisky in rumvaten gefinisht wordt. Wat dit betekent? Dat de whisky eerst in andere vatsoorten gerijpt is, bijvoorbeeld in ex-bourbonvaten, om daarna overgeheveld te worden naar rumvaten. Deze finishperiode duurt vaak enkele maanden. Het doel hiervan is om in dit korte tijdsbestek nog wat extra’s toe te voegen aan de whisky.
• Samengesteld uit meerdere (rum)vatenEen whisky kan samengesteld worden uit meerdere vaten, waarbij dit zowel uit meerdere soorten ex-rumvaten kunnen zijn als vaten die voorheen met een andere drank waren gevuld. Vaak wordt een whisky uit meerdere vatsoorten samengesteld om tot één eindproduct te komen.

Whisky met een rijping in rumvaten: ontdek ze nu!

Je weet nu meer over rumvaten en de link met whisky, waardoor er nog één belangrijk onderdeel resteert: aanraders op gebied van rum cask whisky! Om je op weg te helpen om dit verder te ontdekken, vind je hieronder 5 interessante whisky’s die (deels) gerijpt zijn in rumvaten. Goed om te weten: de whisky’s staan op willekeurige volgorde. Check ze dus zeker allemaal om te zien of er wat voor je tussen zit.

• Glenfiddich Fire & Cane 
  De Fire & Cane van Glenfiddich is onderdeel van een experimentele whiskyserie waarin je Glenfiddich whisky op een innovatieve manier kunt ontdekken. Deze expressie draait om het samenkomen van whisky en rum, door Glenfiddich single malt whisky eerst in Amerikaans eikenhout te rijpen en daarna te finishen in ex-rumvaten. Opvallend genoeg is dit een rokerige Glenfiddich whisky terwijl hun huiststijl doorgaans niet-rokerig is. Ontdek tonen van rook en turf, toffee, vanille en meer.
• The Glenlivet Caribbean Reserve 
  The Glenlivet Caribbean Reserve kennen we als een toegankelijke whisky die van een tropische smaakrwist is voorzien. Deze single malt is namelijk eerst in Amerikaans eikenhout gerijpt om daarna gefinisht te worden in vaten die voorheen met Caribische rum waren gevuld.
• Balvenie 14 years Caribbean Cask
  Dit is een single malt whisky die minimaal 14 jaar is gerijpt en hiermee is dit de oudste whisky uit dit rijtje. De Caribbean Cask van Balvenie rijpt ook eerst voor het overgrote deel in Amerikaans eikenhout om daarna gefinisht te worden in ex-rumvaten uit het Caribisch gebied. Rijke tonen van fruit, toffee en subtiele hints van kruiden komen onder meer samen.
• Bushmills Caribbean Rum Cask Finish
  Dit is de een Ierse whiskey met een finish in ex-rumvaten, wat een welkome aanvulling op dit rijtje is. Bushmills Caribbean Rum Cask Finish combineert verleidelijke tonen van fruit en kruiden uit de huisstijl van dit merk met subtiele, exotische toetsen als resultaat van de vatrijping. Denk aan hints van ananas, banaan, peper, vanille en meer.
• Smokehead Rum Rebel
  Dit is een single malt whisky die zich nadrukkelijk onderscheidt van het gros van whisky’s in dit rijtje; Smokehead Rum Rebel is intens rokerig van karakter. Ervaar zelf hoe turfinvloeden samenkomen met hints van ananas, gebakken spek, banaan, zeezout, honing en citroen.